یادداشت. نجوای آگاهی؛ فضاهای عمومی و تاریخی یک شهر، صرفاً اماکنی برای گذران اوقات فراغت نیستند؛ آن‌ها شناسنامه، حافظه جمعی و سند هویت یک کلان‌شهر محسوب می‌شوند. کرج به عنوان پهنه‌ای با تنوع بالای فرهنگی، به شدت از فقرِ فضاهای هویت‌ساز رنج می‌برد و درست در زمانی که داشته‌های قدیمی‌اش زیر چرخ‌دنده‌های توسعه نامتوازن شهری دست‌وپا می‌زنند، خبرهای جدید از راهروهای مدیریتی استان، جرقه‌هایی از امید را زنده کرده است.

روز، شنبه ۳۰ خردادماه، نادر زینالی، مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان البرز، در یک گام رو به جلو از برگزاری نشست‌های تخصصی با دفتر فنی استانداری، اداره کل اوقاف و فرهنگ و ارشاد برای نجات و بازآفرینی «باغ فاتح» خبر داد.

 بررسی‌ها نشان می‌دهد این ریه تنفسی بزرگ کرج، با چالش‌های عمده‌ای در حوزه زیرساخت و کاربری‌های نامتوازن دست‌به‌گریبان است. این که استانداری و میراث فرهنگی به این نتیجه رسیده‌اند که هرگونه مداخله در باغ فاتح باید بر پایه مطالعات کارشناسی و رویکرد حفاظتی باشد، جای خرسندی دارد؛ اما دغدغه اصلی رسانه و افکار عمومی، «ضمانت اجرایی» این نقشه‌های راه است.

سینما هجرت؛ آیینه‌ای از بلاتکلیفی فرهنگی

نمی‌توان از باغ فاتح و ضرورت ساماندهی آن گفت و چشم را بر روی پرونده قطور و خاک‌گرفته «سینما هجرت» کرج بست. سینما هجرت به عنوان قدیمی‌ترین و نوستالژیک‌ترین کانون فرهنگی این شهر، سال‌هاست که در تعلیق میان تخریب، بازسازی یا تغییر کاربری معلق مانده است. کلاف سردرگم مالکیت‌ها و عدم توافق‌های بین‌سازمانی، این فضا را به نقطه‌ای بی‌روح در قلب شهر تبدیل کرده است.

همین فرمولِ بلاتکلیفی، تا پیش از این سایه خود را بر سر باغ فاتح نیز انداخته بود؛ تداخل وظایف میان مدیریت شهری، اداره اوقاف و مالکان خصوصی، همواره مانع از آن می‌شد که این باغ تاریخی به یک قطب واقعی و تراز اولِ گردشگری شهری تبدیل شود. البرز به دلیل مجاورت با پایتخت، پتانسیل بالایی در جذب گردشگر دارد، اما تا زمانی که نمادهای هویتی آن مانند سینما هجرت و باغ فاتح در برزخِ بوروکراسی اداری اسیر باشند، سرانه فرهنگی استان رشد نخواهد کرد.

لزوم خروج از نگاه‌های جزیره‌ای

یادداشت امروز «نجوای آگاهی» تأکید دارد که بازآفرینی فضاهای عمومی کرج، نیازمند یک «فرماندهی واحد و نگاه فرابخشی» است. اقدام اخیر مدیرکل میراث فرهنگی و دفتر فنی استانداری البرز در تشکیل صف مشترک از دستگاه‌های متولی، اگر با سرعت و شفافیت به مرحله اجرا نرسد، به سرنوشت صدها طرح بایگانی‌شده دیگر دچار خواهد شد. مردم کرج منتظرند تا ببینند آیا باغ فاتح واقعاً به یک پهنه زندهِ فرهنگی و اجتماعی تبدیل می‌شود و آیا این کلید، قفل کهنه سینما هجرت را هم باز خواهد کرد؟

❓ پرسش نجوا

ضمن تقدیر از رویکرد جدید استانداری و اداره کل میراث فرهنگی البرز در تدوین نقشه راه برای باغ فاتح، «نجوای آگاهی» این سؤال اساسی را از مدیران شهری و فرهنگی استان می‌پرسد: طرح‌های بازآفرینی شهری چه زمانی قرار است از پشت میزهای جلسات اداری به کف خیابان‌های کرج برسند؟ و چطور می‌توان مطمئن شد که منافع بوروکراتیک و سازمانی دستگاه‌های مختلف (از اوقاف تا شهرداری)، بار دیگر منافع عمومی و حق شهروندان را در برخورداری از فضاهای هویتی مثل باغ فاتح و سینما هجرت، به حاشیه نخواهد راند؟ شفافیت در زمان‌بندی پروژه، اولین پاسخ به این مطالبه است.

خبرنگار: تیلدا حسینی

منبع: نجوای آگاهی