به گزارش نجوای آگاهی ؛ همزمان با دهم تیرماه، روز ملی صنعت و معدن، دکتر محمد انصاری در جریان بازدید اعضای کمیسیون ویژه حمایت از تولید و نظارت بر اجرای سیاست‌های کلی اصل (۴۴) قانون اساسی مجلس شورای اسلامی از شرکت دانش‌بنیان «صنعت‌آفرین ماهان» (تولیدکننده کاتالیست‌های خودرو)، ابعاد جدیدی از پتانسیل‌ها و بحران‌های زیرساختی صنعت استان را کالبدشکافی کرد.

البرز با وجود برخورداری از تنها ۰.۳ درصد از مساحت جغرافیایی کشور، بار سنگین ۵ درصد از صنایع کل ایران را به دوش می‌کشد. حضور بیش از ۴ هزار و ۲۰۰ واحد صنعتی فعال با اشتغال‌زایی مستقیم برای ۱۸۷ هزار نفر، در کنار فعالیت ۱۵ هزار و ۸۰۰ واحد صنفی تولیدی، البرز را در جایگاه چهارم اشتغال صنعتی کشور قرار داده است؛ جایگاهی که حفظ آن در شرایط ناترازی‌های فعلی با چالش‌های جدی مواجه است.

بحران اراضی صنعتی و راهبرد اجباری به سمت زنجیره ارزش

مدیرکل صمت البرز با دست گذاشتن روی پاشنه آشیل توسعه استان تأکید کرد که تمامی شهرک‌های صنعتی البرز به طور کامل تکمیل ظرفیت شده‌اند و در حال حاضر حتی یک متر زمین آماده برای واگذاری به سرمایه‌گذاران جدید وجود ندارد. این قفل‌شدگی اراضی، زنگ خطری جدی برای آینده تولید و جذب سرمایه‌های جدید است. به همین دلیل، راهبرد اصلی استان به سمت صنایع کم‌آب‌بر، دانش‌بنیان و توسعه زنجیره‌های ارزش در حوزه‌های نساجی، قطعه‌سازی، تجهیزات پزشکی و داروسازی هدایت شده است؛ تا جایی که البرز امروز رتبه نخست تولید و صادرات داروی کشور را در اختیار دارد و با تکیه بر ۵۲۷ شرکت دانش‌بنیان، پیشتاز اقتصاد فناورانه است. اما این بخش پیشرو نیز از آسیب‌های کلان ساختاری و محیطی مصون نمانده است.

کارنامه خسارت‌های ۱۲۰ میلیون دلاری جنگ و پیشگامی در ارزیابی

انصاری در بخش دیگری از گزارش خود به ابعاد خسارت‌های ناشی از جنگ تحمیلی اخیر پرداخت و اعلام کرد که ۲۲۲ واحد صنعتی استان به صورت مستقیم و غیرمستقیم آسیب دیده‌اند که ۱۹ واحد از آن‌ها به طور کامل تخریب شده‌اند. نکته کلیدی اینجاست که بخش عمده‌ای از این تخریب‌ها متوجه مجموعه‌های دانش‌بنیان و صنایع راهبردی بوده، به طوری که تنها خسارت وارده به یکی از این مجموعه‌های صنعتی بالغ بر ۱۲۰ میلیون دلار برآورد شده است.

وی در ادامه بیان کرد: البته البرز با انعقاد تفاهم‌نامه با کانون کارشناسان رسمی و با رویکردی معاضدتی، فرآیند ارزیابی این خسارت‌ها را به صورت رایگان و در کوتاه‌ترین زمان ممکن به سرانجام رساند تا در اجرای بسته‌های حمایتی و ارزی وزارت صمت، استانی پیشگام در کشور باشد و واحدهای قابل احیا را به چرخه تولید بازگرداند.

ناترازی انرژی و بوروکراسی فرسایشی بانک‌ها؛ ترمزهای اصلی تولید

به گفته انصاری، با وجود بسته‌های حمایتی مصوب در حوزه‌های مالیاتی، بانکی و بیمه‌ای برای احیای واحدهای آسیب‌دیده، لایه‌های پایینی برخی دستگاه‌های اجرایی در اجرای این تکالیف به‌شدت کند عمل می‌کنند. تقسیط بدهی‌ها و تسهیل پرداخت منابع مالی، لازمه بقای صنایع است، اما امروزه پایین بودن نسبت پرداخت تسهیلات به منابع بانکی در البرز در کنار محدودیت‌های شدید ناشی از ناترازی انرژی (قطعی برق و گاز صنایع)، به دغدغه اصلی تولیدکنندگان تبدیل شده است.

وی در پایان متدکر شد: اگرچه استفاده از ابزارهای نوین مانند اوراق گام، گواهی سپرده و اوراق مرابحه بخشی از نقدینگی را جبران کرده، اما بدون استمرار حمایت واقعی شبکه بانکی و رفع ناترازی‌های خردکننده انرژی، چرخ این ۵ درصد از صنعت کشور به گل خواهد نشست.

❓ پرسش نجوا

اینکه البرز با وجود مساحت ناچیزش، جور ۵ درصد از صنعت کشور را می‌کشد مایه افتخار است؛ اما سؤال چالش‌برانگیز اینجاست که چرا حاکمیت و شبکه بانکی، متناسب با این سهم بزرگ، به البرز سرمایه و انرژی تزریق نمی‌کنند؟ تا چه زمانی قرار است صنایع راهبردی و دانش‌بنیان استان، تاوان ناترازی انرژی و بوروکراسی فرسایشی بانک‌هایی را بدهند که منابع البرز را می‌بلعند اما در زمان پرداخت تسهیلات حمایتی، پایشان می‌لنگد؟

وقتی در روز ملی صنعت، سرمایه‌گذاران البرز به جای جشن، باید گزارش خسارت‌های ناترازی انرژی و بحران زمین را مرور کنند، این پرسش به ذهن خطور می‌کند که موتور محرک اقتصاد این استان تا چه زمانی تاب این توقف‌های اجباری را خواهد داشت؟