به گزارش نجوای آگاهی؛ اظهارات مدیرکل کمیته امداد امام خمینی(ره) استان البرز در نشست خبری روز چهارشنبه ۱۱ شهریور، تصویری از گستردگی نیازهای حمایتی در استان ارائه میدهد؛ از ۵۵ هزار مستمریبگیر و هزار خانواده زندانی تا ۹ هزار خانوار مستأجر و ۲ هزار و ۴۰۰ بیمار صعبالعلاج. در کنار این حجم از نیاز، اما بخش دیگری از سیاستهای این نهاد بر عبور مددجویان از دریافت صرفِ حمایت و حرکت به سمت اشتغال و درآمد پایدار متمرکز شده است.
محمدرضا البرزی با تأکید بر اینکه تسهیلات بانکی تنها یکی از اجزای زیستبوم اشتغال کمیته امداد است، از اجرای برنامههایی مانند سامانه حیات، طرح راهبران شغلی، حمایت از کارفرمایان و ورود مددجویان به اقتصاد دیجیتال سخن گفت؛ مجموعهای که قرار است اشتغال را از مرحله دریافت وام فراتر ببرد.
بر اساس اظهارات البرزی، ۷۵ درصد جامعه تحت حمایت کمیته امداد در البرز را زنان سرپرست خانوار تشکیل میدهند؛ رقمی که به گفته او از میانگین کشوری حدود ۵۰ درصد بالاتر است.
این سهم بالا نشان میدهد که سیاست اشتغال در البرز نمیتواند صرفاً بر پرداخت تسهیلات متمرکز باشد. بسیاری از این افراد علاوه بر نیاز به سرمایه، به آموزش، بازار فروش، مشاوره و استمرار حمایت نیاز دارند؛ موضوعی که در طرح راهبران شغلی مورد توجه قرار گرفته است.
در این طرح، مددجویان پس از آموزش میتوانند در خانه فعالیت کنند و در مسیر تولید تا فروش محصول از راهنمایی و مشاوره برخوردار شوند. به این ترتیب، هدف فقط ایجاد یک شغل نیست، بلکه شکلگیری زنجیرهای از مهارت، تولید و درآمدزایی است.
کمیته امداد برای کارفرمایانی که مددجویان را جذب کنند، به ازای هر نفر تا ۲۰۰ میلیون تومان تسهیلات در نظر گرفته است و این حمایت تا سقف ۲۵ نفر برای هر کارفرما قابل پرداخت است.
در مدل دیگری، کمیته امداد سهم ۲۳ درصدی بیمه کارفرما را برای مدت سه سال پرداخت میکند. البته برای کاهش احتمال شکست طرح، مددجویان به کارگاههایی معرفی میشوند که حداقل پنج سال سابقه فعالیت، پرداخت منظم بیمه و سابقه استخدام نیروی کار داشته باشند.
این رویکرد نشان میدهد که مسئله اشتغال صرفاً «ایجاد فرصت» نیست؛ ماندگاری شغل نیز به همان اندازه اهمیت دارد. اگر شغل ایجادشده پس از پایان حمایت مالی از بین برود، تسهیلات بهتنهایی نتوانسته است فرد را به استقلال اقتصادی برساند.
یکی از نکات قابل توجه در سخنان مدیرکل کمیته امداد البرز، ادامه حمایت پس از دریافت تسهیلات اشتغال است. به گفته او، خدمات حمایتی تا ۱۸ ماه قطع نمیشود تا مشخص شود فرد به خودکفایی و حداقل درآمد مورد نیاز رسیده است.
حتی در صورت شکست یک پروژه، امکان بازگشت فرد به چرخه حمایت وجود دارد.
این سیاست، اشتغال را از یک «وام پرداختشده» به یک «فرآیند قابل پایش» تبدیل میکند؛ رویکردی که میتواند ریسک شکست طرحهای اشتغال را کاهش دهد، هرچند موفقیت نهایی آن به کیفیت آموزش، بازار فروش و امکان استمرار درآمد نیز وابسته است.
بخش دیگری از این مسیر به اقتصاد دیجیتال مربوط میشود. البرزی از تفاهمنامه با باسلام و دیجیکالا برای عرضه محصولات مددجویان و همچنین برگزاری دورههای مهارتی برای نوجوانان با همکاری آموزش فنی و حرفهای خبر داد.
در حال حاضر یکهزار و ۵۸۰ بافنده فرش و گلیم در این مجموعه فعالیت دارند و ۴۶۰ غرفه نیز در سامانه دیجیتال فعال است.
ورود به بازارهای آنلاین میتواند یکی از راههای عبور از محدودیت بازار محلی باشد؛ اما موفقیت این مدل تنها به ایجاد غرفه دیجیتال وابسته نیست و کیفیت محصول، بستهبندی، قیمتگذاری، تبلیغات و توان رقابت نیز تعیینکننده خواهد بود.
یکی از متفاوتترین بخشهای برنامه اشتغال کمیته امداد البرز، مشارکت مددجویان در نیروگاه خورشیدی است.
به گفته البرزی، ۴۷۰ مددجوی البرزی با دریافت ۲۵۰ میلیون تومان تسهیلات از بانک تجارت، سهامدار نیروگاه خورشیدی شدهاند. این نیروگاه به شبکه متصل شده و هر مددجو ماهانه بین ۶ تا ۸ میلیون تومان درآمد دریافت میکند.
این مدل از آن جهت اهمیت دارد که مددجو صرفاً دریافتکننده کمک نیست، بلکه در یک طرح اقتصادی دارای سهم میشود و از محل آن درآمد مستمر به دست میآورد.
کمیته امداد برای شناسایی و جذب افراد نیازمند نیز به سامانه سها متکی است. بر اساس توضیحات مدیرکل کمیته امداد البرز، اطلاعات ثبتشده در این سامانه با دادههای ۱۷ دستگاه کشور تطبیق داده میشود تا وضعیت متقاضیان بدون آشکار شدن شرایط آنان برای دیگران بررسی شود.
حفظ کرامت، بهویژه در شرایطی که مراجعه افراد برای دریافت کمک افزایش یافته، اهمیت زیادی دارد. البرزی همچنین از افزایش مراجعه افراد غیرمددجو به دلیل مهاجرت از ۳۰ استان به البرز خبر داد و گفت بیشترین درخواستها مربوط به وام اشتغال، مسکن و کارگشایی است.
در البرز، مسئله فقط تعداد مددجویان تحت پوشش نیست. افزایش هزینه مسکن، مهاجرت و گسترش گروههای نیازمند خدمات، فشار بیشتری بر نظام حمایتی وارد کرده است.
به گفته البرزی، درآمدهای مردمی کمیته امداد نسبت به گذشته افزایش یافته، اما نیاز مددجویان نیز بیشتر شده است. حدود ۵۰ درصد درآمدهای مردمی این نهاد در استان به صورت الکترونیکی دریافت میشود.
در چنین شرایطی، توانمندسازی اقتصادی میتواند برای کمیته امداد یک ضرورت باشد، نه صرفاً یک انتخاب؛ زیرا هرچه تعداد خانوارهای نیازمند و هزینه حمایت افزایش یابد، مدلهای درآمدزایی پایدار اهمیت بیشتری پیدا میکنند.
با این حال، سنجش موفقیت این سیاستها فقط با تعداد وامهای پرداختشده، تعداد طرحهای ایجادشده یا تعداد مددجویان آموزشدیده ممکن نیست. معیار اصلی این است که چند نفر پس از پایان دوره حمایت توانستهاند درآمد پایدار داشته باشند و بدون بازگشت به چرخه کمکهای مستمر زندگی خود را اداره کنند.
آیا مدلهای جدید اشتغال و سرمایهگذاری کمیته امداد در البرز میتوانند تعداد بیشتری از مددجویان را از دریافت حمایت مستمر به درآمد پایدار و استقلال اقتصادی برسانند؟
خبرنگار: تیلدا حسینی
منبع: نجوای آگاهی