به گزارش نجوای آگاهی؛ حسین فلاحنژاد، مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان البرز، از قرار گرفتن فهرست جدید رشتههای مشاغل خانگی در درگاه ملی مجوزهای کسبوکار خبر داده و گفت در سال ۱۴۰۵ مجموعاً ۵۹۰ رشته در این فهرست پیشبینی شده است.
بر اساس توضیحات وی، ۵۶۶ رشته در گروه ثبتمحور و ۳۴ رشته در گروه تأییدمحور قرار گرفتهاند. در رشتههای ثبتمحور، متقاضی پس از ثبت اطلاعات و طی مراحل مربوط، بدون نیاز به دریافت تأیید جداگانه از دستگاه تخصصی، میتواند مجوز خود را به صورت آنی دریافت کند.
در مقابل، فعالیتهایی که به دلیل ماهیت خود با حوزههایی مانند سلامت، مواد غذایی، محیط زیست یا سایر الزامات تخصصی ارتباط دارند، نیازمند بررسی دستگاه مربوطه هستند. درخواست این رشتهها پس از ثبت در سامانه برای بررسی تخصصی ارجاع میشود و به گفته فلاحنژاد، در اغلب موارد فرآیند بررسی و اعلام نظر کمتر از دو هفته زمان میبرد.
تسهیل صدور مجوز میتواند یکی از موانع ورود افراد به فعالیت اقتصادی را کاهش دهد. وقتی متقاضی بتواند بخش عمده فرآیند را به صورت آنلاین انجام دهد، هزینه و زمان شروع یک کسبوکار کوچک نیز کاهش پیدا میکند.
با این حال، دریافت مجوز به خودی خود به معنای شکلگیری یک کسبوکار موفق نیست. فردی که مجوز دریافت میکند، همچنان به مهارت، سرمایه اولیه، بازار فروش، شناخت مشتری و توانایی مدیریت هزینهها نیاز دارد. به همین دلیل، اگر سیاست توسعه مشاغل خانگی تنها بر افزایش تعداد رشتهها و سرعت صدور مجوز متمرکز شود، ممکن است فاصلهای میان «تعداد مجوزهای صادرشده» و «تعداد کسبوکارهای فعال و پایدار» ایجاد شود. در واقع، موفقیت این سیاست را باید نه فقط با تعداد درخواستها و مجوزها، بلکه با میزان ماندگاری کسبوکارها، درآمد ایجادشده و توان آنها برای ادامه فعالیت سنجید.
در کنار تسهیل صدور مجوز، برای سال ۱۴۰۵ سهم استان البرز از تسهیلات مشاغل خانگی ۳۵۲۳ میلیارد ریال تعیین شده است.
به گفته مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان البرز، این اعتبار از محل منابع جزء یک ماده ۹۵ ضوابط اجرایی قانون بودجه تأمین میشود و فرآیند معرفی متقاضیان واجد شرایط به بانکهای عامل نیز بهزودی آغاز خواهد شد.
این اعتبار میتواند برای بخشی از متقاضیان، همان حلقه مفقوده میان مهارت و راهاندازی کسبوکار باشد؛ اما نحوه تخصیص و پرداخت آن اهمیت زیادی دارد.
خود فلاحنژاد نیز بر همین موضوع تأکید کرده و گفته است صرف اختصاص اعتبار نمیتواند به معنای تحقق اهداف حمایت از مشاغل خانگی باشد و مراحل معرفی، بررسی پرونده و پرداخت تسهیلات باید با سرعت و دقت انجام شود.
این نکته از منظر سیاستگذاری اشتغال اهمیت دارد؛ زیرا منابع مالی زمانی اثرگذار خواهند بود که به افرادی برسند که علاوه بر برخورداری از شرایط دریافت تسهیلات، امکان واقعی راهاندازی یا توسعه یک فعالیت اقتصادی را نیز داشته باشند.
یکی از چالشهای همیشگی مشاغل خانگی، فاصله میان تولید و فروش است. یک محصول یا خدمت حتی اگر باکیفیت باشد، بدون دسترسی به بازار نمیتواند الزاماً درآمد پایدار ایجاد کند.
به همین دلیل، توسعه مشاغل خانگی نیازمند نگاهی فراتر از وام و مجوز است. آموزش مهارتهای مورد نیاز بازار، بستهبندی و برندسازی، فروش اینترنتی، دسترسی به بازارهای محلی و ملی و مشاوره کسبوکار میتواند تعیین کند که سرمایه پرداختشده در نهایت به یک فعالیت اقتصادی پایدار تبدیل شود یا صرفاً هزینهای کوتاهمدت را پوشش دهد.
از سوی دیگر، متقاضیان نیز پیش از انتخاب رشته باید توانایی، امکانات، بازار احتمالی و الزامات قانونی فعالیت مورد نظر خود را بررسی کنند. افزایش تعداد رشتهها زمانی به فرصت واقعی تبدیل میشود که انتخاب متقاضی با ظرفیت بازار و توان اجرایی او تناسب داشته باشد.
البرز اکنون همزمان دو ابزار در اختیار دارد؛ تسهیل ورود به مشاغل خانگی از مسیر مجوزها و تخصیص منابع مالی برای حمایت از این کسبوکارها.
اما نتیجه نهایی در مرحلهای مشخص خواهد شد که فرد از سامانه مجوز خارج شده و فعالیت اقتصادی خود را آغاز میکند. در آن مرحله، میزان فروش، استمرار فعالیت، بازپرداخت تسهیلات و افزایش درآمد خانوار است که موفقیت سیاست مشاغل خانگی را مشخص میکند.
اگر میان دستگاههای اجرایی، بانکها و متقاضیان هماهنگی مناسبی شکل بگیرد و تسهیلات با تأخیر و بروکراسی غیرضروری مواجه نشود، ۵۹۰ رشته جدید میتواند دامنه انتخاب افراد را افزایش دهد. در غیر این صورت، حتی افزایش تعداد رشتهها نیز لزوماً به افزایش اشتغال پایدار منجر نخواهد شد.
در نهایت، توسعه مشاغل خانگی را باید بخشی از اقتصاد خانوار و کسبوکارهای خرد دانست؛ حوزهای که میتواند برای افراد دارای مهارت، فرصتی برای ورود یا بازگشت به بازار کار فراهم کند، مشروط بر آنکه مسیر مجوز، سرمایه، مهارت و بازار فروش در کنار یکدیگر قرار بگیرد.
آیا البرز میتواند با پیوند دادن تسهیل مجوزها، تسهیلات بانکی، آموزش و بازار فروش، ۵۹۰ رشته جدید مشاغل خانگی را از یک ظرفیت اداری به اشتغال و درآمد پایدار برای خانوارها تبدیل کند؟